Geheimen

https://youtu.be/mAQtbTqDefw

 

Waarom biechten mensen in alle openhartigheid zoveel op, voor de camera?

Simpele vraag aan voorbijgangers: ‘Waar hoop je morgen wakker te worden?’ De openhartigheid die ze aan de dag legden, vond ik treffend. Blijkbaar hebben mensen geen bezwaar om voor een camera toch redelijk openhartig te zijn over intieme zaken.

Het kan nog verder gaan: mensen zijn bereid om hun geheimen prijs te geven voor de camera. Er zijn zelfs bijeenkomsten waar mensen in het openbaar van alles opbiechten, zonder dat het direct schadelijke gevolgen heeft of ongemakkelijk wordt voor het publiek. Ik wil op dit verschijnsel iets verder ingaan en er wat opmerkingen over maken.
Het filmpje gaat over ontboezemingen over leven, dood en God. Mensen aarzelen aanvankelijk om hun geheimen prijs te geven. Begrijpelijk, als je hoort wat ze uiteindelijk toch zeggen. Voor sommigen is het een opluchting om het uiteindelijk toch eens hardop te zeggen. Het zal over het algemeen geen consequenties hebben. Wie van de kijkers wordt persoonlijk geraakt? Wat opvalt is dat het vrijwel allemaal dingen zijn waar mensen zich voor schamen. Vaak terecht, soms ook niet. Sommigen hebben regels overtreden of iets misdaan. Begrijpelijk dat ze het voor zich houden. Anderen vertellen dierbare herinneringen of fantasieën.

‘Ik was 18 en vond het moeilijk om niet meer dan één meisje te hebben. Als je een meisje hebt, en je vindt haar aardig, maar er is een ander meisje dat je ook leuk vindt, maar je wilt haar hart niet breken…’

‘Ik hou ervan om muesli te eten op mijn slaapkamer, alleen, in mijn ondergoed.’

‘Ik hou ervan te fantaseren over een geheim agent te zijn, om zo’n 17 paspoorten te hebben, ergens geld te hebben. Wat zal ik doen, waar zal ik heengaan?

‘Ik haat vogels. Misschien omdat zij kunnen vliegen en ik niet.’

‘Ik vertel mensen dat ik een echte baan heb, terwijl het niet zo is. Eigenlijk is dat zielig.’

Man: ‘Ik heb met een man geslapen…’

‘Ik veranderde van school voor mijn volgende vriendje en ik vertelde iedereen dat dat niet zo was. Nu weet je het. O, dat is het gekste dat ik ooit gezegd heb.’

Jongen tegen zijn vriendin: ‘Je weet van je kat die verdween? Ik heb hem aangereden.’ Zij tegen hem: ‘Je kent al die boeken die ik lees? Het zijn allemaal liefdesgedichten over jou.’

Hier ligt het echt anders. Je ziet in een flits de pijn in haar ogen. Ze is teleurgesteld. In het feit dat hij zoiets heeft gedaan, al was het natuurlijk per ongeluk. Maar ook dat hij er over zweeg. In zijn ogen zie je ontroering als zij haar liefde aan hem betuigt op zo’n speciale manier. Hij is er stil van. En schaamt zich na zijn ontboezeming. Ik vind het een ontroerend moment in het filmpje. Het ontstaat zomaar, omdat aan mensen een vraag wordt gesteld die ze niet zagen aankomen.

Ook over de dood doen mensen uitspraken. Het filmpje toont de vraag niet, dat is lastig.

‘Mijn grootmoeder. Waarom was ik er niet toen ze stierf?’

‘Ik geloof dat de dood een mooi iets is, een mooi onderdeel van het leven.’

‘Ik wil hier niet eerlijk over zijn. Mijn beste vriend stierf onlangs aan kanker. Hij betekende veel voor me. We groeiden samen op, hij voedde me ook een beetje op. Toen hij voor zijn einde naar het ziekenhuis ging, waren er veel mensen aanwezig, maar hij vroeg speciaal naar mij. Dat veranderde echt mijn leven.’

Leveren dit soort gefilmde interviews iets op, behalve ontroering? Ja. Degenen die hun ontboezeming doen voelen zich opgelucht. Blijkbaar is het zwaar om een geheim met je mee te dragen. Het is bevrijdend als je het kwijt raakt. Therapeuten worden niet gezien als vervangers van geestelijken, ze verlenen ook geen absolutie en kunnen boete en vergeving niet ter sprake brengen. Mensen met geheimen blijven eenzaam en op zichzelf aangewezen. Dat zou de openbare ontboezemingen wel kunnen verklaren.

Post Secret
‘Post Secret’ is een Amerikaans kunstproject. Mensen sturen anoniem een briefkaart met daarop hun bekentenis of geheim. Deze worden gepubliceerd op een website en iedereen kan dat lezen. Het is een soort ritueel geworden. De Amerikaanse kunstenaar Frank Warren nam het initiatief: Je wordt uitgenodigd om anoniem een geheim bij te dragen aan een groepskunst-project. Je geheim kan gaan over spijt, angst, verraad, verlangen, een bekentenis of vernedering in je jeugd. Onthul iets – zolang je het nog nooit met iemand anders gedeeld hebt.
Post Secret is uitgegroeid tot een gemeenschap met activiteiten. Er zijn bijeenkomsten (waarvan ook weer opnamen zijn, waar mensen en plein public hun geheim prijs geven. Er zijn publicaties met verzamelde ontboezemingen.

In Amerika is het behoorlijk omvangrijk geworden en heeft ook veel publiciteit gehaald. In Nederland bestaat het ook ( hier heet het ‘Briefgeheimen’), maar neemt het niet zo’n vlucht. Toch lijkt het in een behoefte te voorzien.

Wat doet het met je?

Samen een geheim hebben verbindt. Of het een goede band is is maar de vraag. De een voelt zich een stukje lichter, de ander krijgt er een last bij. Wil je dat? Als je het niet wil moet je je niet tot geheimhouding laten verplichten. Je moet vrij blijven. Beter voor jezelf, en voor de ander.

Advertenties

About this entry