Een Keulse reis. Van 17 tot en met 19 april

 

 

 

10854421_784547711581260_6827712747569738168_o

Sankt Pantaleon

Hier ligt ze in een sarcofaag te wachten op de Jongste Dag, keizerin Theophanu. Wat weten we van haar? Kennen we haar invloed op de geschiedenis, politiek en religieus? Haar invloed was er wel, ze was regentes voor haar minderjarige zoon, totdat hij zelf kon regeren.
Theophanu ligt om een reden juist hier. Ze liet deze aan Pantaleon gewijde kerk verfraaien met een nieuwe façade, in Ottoonse stijl. Waarom hier? Pantalon werd voornamelijk in het Oosten, in de Byzantijnse kerk vereerd. Daar kwam ze ook vandaan. Wie was hij? Pantaleon was het kind van een christelijke moeder. Zijn vader werd – volgens de legende – bekeerd toen Pantaleon een blinde genas, door Jezus aan te roepen. Op grond van zijn medische gaven werd Pantaleon in dienst genomen als lijfarts, door keizer Maximianus. Toen Pantaleon evenwel diens vrouw tot het christendom trachtte te bekeren, werd hij gevangengenomen en aangeklaagd. Ondanks martelingen bleef hij standvastig. Bij een poging hem te onthoofden, werd zijn schedel gespleten maar – nog steeds volgens de legende – vloeide er geen bloed, maar melk uit de wond. Vandaar wordt Pantaleon als martelaar vereerd.

10920923_775553585814006_2406891965307292046_n

Theophanu. Een meisje van 12, van Armeense afkomst, aangetrouwde nicht van de Byzantijnse keizer Johannes I Tzimiskes. Keizer Otto de eerste wil een band tussen het (Duitse) Heilige Roomse Rijk en het Byzantijnse Rijk. Of het meisje maar met zijn zoon Otto II wil trouwen…
Op 14 april 972 huwde zij op ongeveer twaalfjarige leeftijd met keizer Otto II en werd zodoende keizerin van het Heilige Roomse Rijk. Na de dood van Otto II werd zij regentes voor haar zoon keizer Otto III.
We hopen in april haar sarcofaag te bezoeken in een van de Romaanse kerken in Keulen. Haar komst heeft gevolgen gehad voor het christendom in West-Europa, voor de architectuur, de politiek en de theologie. 

10854880_776482202387811_9175752191584344848_o

Sankt Gereon

Wat? Een Middeleeuwse kerk met een ovaal schip? Hoe kan dat?
Van buiten ziet deze basiliek er ‘gewoon’ Romaans uit. Dat is op zich al interessant. Maar hoe komt de kerk aan zijn unieke grondplan? Het blijkt dat de kerk gebouwd is op de fundamenten van een Romeins gebouw. Dat leidde tot een decagonaal schip. Na de Tweede Wereldoorlog is de kerk met zorg en aandacht herbouwd. De crypte bergt nog een aantal bijzonderheden, die we tijdens onze reis hopen te bekijken.
En wie was dat eigenlijk, Sankt Gereon? Ook die vraag verdient een antwoord.

10475964_781632651872766_825930730878883450_o

Groß Sankt Martin

Bisschop Bruno, broer van keizer Otto, stichtte de kerk. Bouwplan was een prachtig klaverbadkoor, nog steeds te herkennen. De kerk heeft in de loop der eeuwen wel wat veranderingen ondergaan. En veranderingen zijn niet altijd verbeteringen. Bij binnenkomst ademt de kerk weldegelijk een Romaanse sfeer, maar de vroeg-gotische kenmerken zijn onmiskenbaar. Het stoort niet, wel word je nieuwsgierig naar hoe het er ooit uitzag. Ook deze kerk heeft Romeinse fundamenten die onder de vloer van de kerk te bezichtigen zijn.

10959483_784097118292986_3250725056450048652_n

In de Groß Sankt Martin huizen ze:

De ‘Gemeinschaften von Jerusalem’ (Fraternité monastique de Jerusalem) in het Nederlands: ‘Monastieke Gemeenschappen van Jeruzalem’ wijden hun leven in twee instituten, namelijk van broeders en zusters, in een specifieke roeping om in de “woestijn van de stad” oases van gebed, stilte en rust te creëren.
In Parijs in 1975 in de kerk van Saint-Gervais is de Fraternité monastique de Jerusalem opgericht door broeder Pierre-Marie Delfieux, voorheen kapelaan aan de Sorbonne, met de steun van de toenmalige aartsbisschop van Parijs, kardinaal François Marty.
Vandaag de dag worden de gemeenschappen gevonden in Parijs, Vézelay, Straatsburg, op de Mont-Saint-Michel, Brussel, Montreal, Florence, Rome, Warschau en Keulen – en op twee plaatsen van spirituele ontmoeting en bezinning: Magdala in Sologne (in Orléans) en Gamogna, in Toscane. De broeders en zusters leven, op verschillende manieren, naar gelang hun situatie, volgens hetzelfde charisma van leven in broeder/zusterschap, in gebed, werk en gastvrijheid ‘in het hart van de steden’, ‘in het hart van de wereld’ en streven tegelijkertijd altijd ‘in hart van God’ te blijven.
Hun roeping legt nadruk op de schoonheid van de liturgie, als een oase van rust, om elke ochtend, middag en avond kracht te putten en om op adem te komen van de slopende tempo van de stad.

De Dom

10953972_784560674913297_5928971559827768004_o

Lelijk? Ja, eigenlijk wel. Hoe komt dat dan?

Het is een kruisbeeld in de Dom van Keulen, het zogenaamde ‘Gero-kreuz’. Het monumentale houten kruis werd door aartsbisschop Gero ( 976) gestiftet. In de oude Dom stond het midden in de kerk, bij het graf van Gero. In de nieuwe Dom werd het in 1270 in de Stephanuskapel opgesteld. In 1350 kreeg het zijn huidige plaats, in de kruiskapel.
Wat maakt het zo merkwaardig? Het lichaam en de kruisbalken zijn origineel. De stralenkrans en het marmeren altaar zijn van later datum. En dat zie je.


About this entry