‘You crossed the dark waters and died a long way from home’

IMG_0873

Rommelig, ik kan geen beter woord vinden voor de manier waarop Fransen het landschap rond Lille hebben ‘ingericht’. Wellicht hebben ze het niet ingericht en doen ze maar wat. De oudere huizen zijn klein en vrijwel zonder uitzondering opgetrokken uit rode baksteen. Ik associeer die steen altijd met kou en regen. De nieuwere huizen zijn rianter en vaak in lichtere stenen opgetrokken. Er wordt lukraak gebouwd, hier een rijtje, daar een bungalow, Altijd hekken of hagen en heel vaak rolluiken, van wit plastic. Leeuwtjes of paarden ‘bewaken’ de poort en prots en praal siert de tuin. Ik vind het lelijk.

Temidden van die rommelige bouw, vlak naast een rotonde waar twee lokale wegen elkaar kruisen, ligt ineens een oorlogsmonument, opgetrokken uit witte Portland Stone, neem ik aan, waar alle Britse oorlogsgraven zijn gehouwen en opgetrokken. Het monument is een cirkelvormige muur, de een ruimte omsluit. Het ‘Neuve-Chapelle_Indian_Memorial‘. De namen van 4742 Indiase gevallenen worden hier genoemd. Van hen is het lichaam nooit gevonden. Het monument communiceert niet met zijn omgeving, het is gesloten. Het is een heiligdom, maar het is leeg, op namen na. Twee chhatri’s (koepels) tegenover elkaar, zijn opgenomen in de ronde muur.

Wat is er gebeurd? Waarom worden deze namen hier genoemd?

Gedurende de Eerste Wereldoorlog raakten de Britse troepen uitgeput en werden de uitgedunde gelederen versterkt met manschappen uit de koloniën. Ook uit India kwamen manschappen: 140.000. Ze ontscheepten in Marseille en werden in Vlaanderen gelegerd en ingezet. 74.000 van hen kwamen om.

 

.

Eén van hun wapenfeiten vond plaats in de slag om Neuve_Chapelle.

indian-infantry-digging-trenches

Schermafbeelding 2014-05-31 om 20.48.16

Return to your homes in the distant, sun-bathed East and proclaim how your countrymen drenched with their blood the cold northern land of France and Flanders, how they delivered it by their ardent spirit from the firm grip of a determined enemy; tell all India that we shall watch over their graves with the devotion due to all our dead. We shall cherish above all the memory of their example. They showed us the way, they made the first steps towards the final victory. 

Marshal Ferdinand Foch, 7 October 1927

Heeft ooit één van die jongens hier om gevraagd? Hebben hun ouders ze trots ‘afgestaan’ voor een rechtvaardige strijd? Ik blader door het boek met al die namen, zonen van… Wat hebben de ouders te horen gekregen? Deze jongens zijn nooit gevonden, nooit de laatste eer bewezen, niet begraven of gecremeerd. Niets, een naam in steen gehouwen… Nee. Prachtige woorden en een mooi monument, maar eigenlijk is het een schandvlek. Om jonge jongens uit je koloniën te halen en hier als kanonnenvlees aan de vijand te voeren.

Wie komen er nog om hen te gedenken?

Een Nederlander die toevallig een filmpje op Vimeo zag, een Engels gezin, een paar Fransen. Het is per slot een eeuw geleden, dit jaar. Het raakt me. Ik vind het er onaangenaam, ik wil hier weg. Ik wil niet alleen weg, ik wil ook ergens heen:

‘Er zal geen dood meer zijn, geen rouw, geen jammerklacht, geen pijn, want wat er eerst was is voorbij.’

IMG_0868

 

Advertisements

About this entry