Bleu (Trois couleurs)

DSC_3289_2

Het was geen genoeglijk avondje film kijken. Sommige studenten waren onaangenaam verrast. ‘Bleu’ uit de trilogie ‘Trois couleurs’ van Krzystof Kieślowski is geen gemakkelijke en toegankelijke film. Alhoewel, van de drie is het nog de meest begrijpelijke. De studenten vonden het een zwaarmoedig verhaal. Dat is geen wonder: het begint allemaal met een verkeersongeluk waarbij de man en het vijfjarig dochtertje van Julie omkomen. Zij overleeft, maar wil liever dood door dit enorm verlies. Aanvankelijk zien we haar rouwen. Verdriet is een land waar niemand de weg weet. Ze zegt het tegen haar dementerende moeder: ‘Ik wil niets.’ Ze doet alles weg wat herinnert aan haar man, zijn composities, hun appartement, het huis op het platteland, en ze betrekt een kleine flat elders in Parijs. Een hanger van blauwe stukjes glas herinnert haar nog aan haar dochter. De assistent van haar man (hij blijkt verliefd op Julie) wil graag het muziekstuk dat haar man onder handen had afmaken. Ze weigert.

Gaandeweg komen we er achter dat het niet alleen gaat om een rouwende weduwe. Er is meer aan de hand. Dat blijkt uit het telkens terugkerend motief uit de compositie. Julie komt met een schok in beweging. Het niets blijkt geen oplossing. Ze ontdekt dat haar man al jarenlang een maîtresse had, die zelfs een kind van haar verwacht. Ze besluit het huis op het platteland aan haar te schenken. Een daad van enorme onbaatzuchtigheid. De maîtresse vertelt Julie dat Patrick vaak over haar vertelde. ‘Je bent goed’ en ‘Ik wist dat je te vertrouwen was’. Julie laat zich vaker kennen als iemand die niet oordeelt. Haar promiscue onderbuurvrouw is haar zeer erkentelijk als ze weigert een petitie te ondertekenen om haar uit het appartement te krijgen. Ze blijkt ook de enige die de onderbuurvrouw kan bellen als er moeilijkheden zijn in de seksclub waar ze werkt.

Uiteindelijk verzoent ze zich met de assistent en maakt ze de compositie af. Gaandeweg krijg je als kijker het vermoeden dat niet Patrick maar Julie het stuk heeft geschreven. Het magistrale stuk eindigt met een koor, dat in het Grieks fragmenten uit 1 Korinthe 13 zingt. Dat gedeelte, waar de apostel Paulus de liefde bezingt, blijkt de sleutel tot het verstaan van de film. En juist daar werden de studenten geraakt.

Het botst met hun idee over kunst

Kunst moet aangenaam zijn, verfraaien, een goed en prettig gevoel geven. Dat lukt natuurlijk niet met een film over een loodzwaar thema als dood, verlies, rouw, verraad en vergeving. Het maakte hen onrustig en wrevelig. Hun concept van kunst ging eraan. Wat ze naar mijn idee niet doorhadden dat hun reactie een illustratie was van wat kunst vermag. De film riep heel wat vragen op. En die werden niet beantwoord. De voorlopige antwoorden leken onbevredigend. Het werd vast geen rustige nacht.

Het botst met hun idee over 1 Korinthe 13

Een studente was onthutst. Haar beeld van 1 Korinthe 13 was aan stukken, doordat de film er een totaal ander concept naast plaatste. Het rustgevende en kloppende beeld werd onder kritiek gesteld. Waar ze moeite mee had was dat Julie haar promiscue onderbuurvrouw niet veroordeelde. Niet voor het feit dat ze elke nacht het bed deelde met een andere man, niet voor het feit dat ze optrad in een nachtclub of dat ze geen ondergoed droeg. Terwijl zij (de studente) duidelijk gruwde van deze vrouw. De studenten begrepen ergens wel dat de film de praktijk toonde van de onbaatzuchtige liefde waar het in 1 Korinthe 13 over gaat, maar het knerste.

Ik vroeg hen een korte persoonlijk reactie op de film te schrijven. Ik ben benieuwd wat ik te lezen krijg.


About this entry