S.M.A.K. (Gent) Deel 3

DSC_5219

Wat is dat, moderne of actuele kunst?

Nou, deze olifant bijvoorbeeld: ‘Beulah‘. Aardig gevonden, die kop van een colbert de oren gevormd door hoeden en de slurf door drie mouwen. Het lijf is een blok van gemetselde bakstenen, de poten kolommen van autobanden, de staart een eind touw. Het is Téllez’ versie van het verhaal van de blinden en de olifant, een soefi-verhaal uit de 12e eeuw.

‘Voorbij Ghor was een stad, wiens inwoners allemaal blind waren. Op een dag kwam er een koning met zijn hofhouding en zijn leger naar deze stad en zette daar zijn kamp op. Deze koning bezat een olifant, die hij gebruikte om ontzag af te dwingen bij de mensen.

De mensen stonden te popelen om de olifant te zien en sommige blinden renden vooruit om te ontdekken wat het was. En omdat ze geen idee hadden wat de vorm of het uiterlijk van de olifant was, verzamelden ze informatie door een gedeelte ervan te betasten. Ieder van hen dacht dat hij iets begrepen had, omdat hij een gedeelte op de tast onderzocht had.

‘Toen ze met het nieuws terugkwamen bij hun stadgenoten, werden ze onmiddellijk omgeven door mensen, die nauwelijks konden wachten om van hen – die het zelf verkeerd begrepen hadden – te horen wat ze dachten dat de waarheid was.

Ze stelden vragen over de vorm en het uiterlijk van de olifant en ze luisterden naar wat hen daarover werd verteld. De man die het oor had aangeraakt werd gevraagd om de aard van de olifant te beschrijven en hij zei: “Het is een groot, ruw ding, zo groot als een tapijt.” Degene die de slurf had aangeraakt zei: “Ik weet wat het is. Het is een rechte en holle pijp, vreselijk en vernietigend.” Degene die een poot had onderzocht zei: “Het is krachtig en stevig, zoals een pilaar.”

Ieder van hen had op de tast een gedeelte van het lichaam van de olifant onderzocht. Maar geen van hen had daardoor een juist beeld van het gehele lichaam gekregen. In plaats daarvan vormden ze allemaal hun eigen beeld van het geheel, maar die voorstellingen waren niet juist.’

Waarom is dit object van Téllez hier geplaatst? In zijn werk is hij voortdurend bezig om de toeschouwer uit te nodigen of uit te dagen om zijn mening te herzien. De psychiatrische patiënten die meewerken aan zijn projecten hebben een etiket, maar is dat terecht? Wat hebben wij, gezonde mensen, er eigenlijk van waargenomen? Hebben we de andere aspecten wel in beeld? De parabel van de olifant is hier wel op zijn plek. Overigens vind ik het een draak van een ding…

‘Beulah’, de olifant uit de parabel, wordt hier tentoongesteld tegelijk met ‘Letter on the Blind, for the Use of Those Who See’, een film waarin Téllez niet met psychiatrische patiënten, maar met blinden werkt, die een olifant betasten, net als in de parabel. Hij baseert zijn film deels op een gelijknamige tekst (1749) van Diderot, over een blinde wiskundige. Uit de verhalen van de blinden en hun beschrijving van de olifant die zij betasten, destilleert Téllez zijn object. En daar staat ie dan.

ZIe ook S.M.A.K. (Gent) Deel 1 en S.M.A.K. (Gent) Deel 2


About this entry