S.M.A.K. (Gent) Deel 2

DSC_5211

Was wat Jordan Wolfson Met ‘Ecce Homo’ neerzette nog met een glimlach of een grimlach te bekijken, wat Javier Téllez met ‘Praise of Folly‘ doet, vind ik veel angstaanjagender. ‘Als zoon van twee psychiaters groeide de Venezolaanse kunstenaar Javier Téllez (°1969, Valencia) op in een omgeving waar geesteszieken deel uitmaakten van het dagelijkse leven. In zijn filmprojecten gaat hij intense samenwerkingen aan met doorgaans ‘onzichtbare’ populaties, zoals psychiatrische patiënten of personen met een handicap. Hij laat hen deelnemen aan het werkproces om zo een waardig en niet-stereotiep beeld te creëren van hen die doorgaans worden gestigmatiseerd.’

Film

Téllez gebruikt film in zijn installaties. Het vraagt van de bezoeker tijd en geduld. Er is tien jaar van zijn oeuvre samengebracht, aangevuld met materiaal van K.F. Drenthe. Het is me te omvangrijk. Daarom moet ik kiezen. De filmbeelden van Jeanne d’Arc spreken me het meest aan. Ik ken de stomme film die Carl Th. Dreyers maakte in 1928. Hoewel lang geleden gezien, herken ik de beelden direct. Het is een slome film, met veel aandacht voor het gezicht van Jeanne, vooral tijdens haar proces. Téllez heeft het in zijn installatie gecombineerd met portretten van twaalf vrouwelijke psychiatrische patiënten uit ziekenhuis Rozelle in Sydney. De vrouwen vertellen over zichzelf, hun ziektebeelden, hun verblijf in het ziekenhuis, de aanvaringen met de verpleging en de artsen, de behandeling die ze ondergaan. Zij doen hun verhaal op de ene wand en op de andere zie ik steeds fragmenten uit de film over Jeanne d’Arc. De teksten die tussen de scènes worden vertoond, zijn bedacht door de vrouwen. Daardoor verandert de hele film. Al kijkend bekruipt me het gevoel dat deze twaalf vrouwen, ook al mankeren ze vast wat, toch door hun omgeving veel ‘gekker’ worden verklaard dan ze zijn. Meesterlijk gevonden om het oude verhaal van Jeanne d’Arc daar naast te zetten en om te vormen.

Electroshock

DSC_5226

Uit het materiaal van K.F. Drenthe koos Téllez ondermeer een electroshockapparaat. Het staat daar heel onschuldig te wezen. Naast een bed en twee torso’s met een dwangbuis. Ik denk aan ‘One flew over the Cuckoo’s nest’, waar Jack Nicholson de ‘behandeling’ met een electroshock overtuigend speelt. Ik vind dat Téllez er in slaagt om geëngageerde kunst te maken, die me laat nadenken over de wijze waarop de samenleving, waar ik deel van uitmaak, omgaat met mensen die niet in de matrijzen passen die we als normaal beschouwen. De zalen waarin ‘Praise of Folly’ zich bevindt, zijn beklemmend.

DSC_5217


About this entry