De Dom te Aken

We dachten dat ie klaar zou zijn, maar het betrof alleen het gotisch gedeelte. De koorhal is weer helemaal klaar. Terwijl ik het meest nieuwsgierig ben naar het Octogoon uit de tijd van Karel de Grote. Het centrale deel daarvan staat nog steeds vol met steigers. In oktober dit jaar moet dat klaar zijn. In september komt Benedictus naar Aken, dus hoe dat moet? Een reden te meer om tegen Kerst nog eens af te reizen naar Aken, om de Dom in zijn volle glorie te zien.

Intrigerend is het prachtige mozaïekwerk, waar je nu al wel wat van ziet in de ommegang. Vlak na dat je door de hoofdingang binnenkomt zie je boven je vier personen met kruiken, waaruit het water van de vier grote rivieren stroomt die het Paradijs omstroomden. Je leest daarover in Genesis 2. De boodschap van deze afbeelding wil zoveel zeggen als: je bevindt je nu in het Paradijs! Het oorspronkelijk ‘paradijs’, uit de tijd van de bouw van de kerk, is verloren gegaan. ‘Nicht mehr erhalten sind das so genannte Paradies mit seinem Brunnen.’ Het paradijs of de narthex deed vaak dienst als voorhof voor de eigenlijke kerk. Moet ik het hier ook zo zien? Dan zou de octogoon de voorhof zijn van een kerk, waarschijnlijk een zaalkerk met absis. De gotische koorhal is dan in de plaats van het Romaanse koor gekomen. De Dom van Aken (790 n.C.) is een uniek bouwwerk. Het was de grootste Dom ten noorden van de Alpen sinds de Antieke tijd. De Sint-Nicolaaskapel (1030 n.C.) in het Valkhof in Nijmegen is een kopie van de Dom te Aken.

Het eerste mozaïek dateert van 1870. Wat we nu zien is een 19e eeuwse reproductie ervan. Oorspronkelijk was de kerk versierd met fresco’s. Ik weet niet wat het is, maar ik voel me meer ‘thuis’ in Romaanse godshuizen dan in gotische. De wijdsheid en de ijle hoogte van gotische kathedralen is prachtig. Maar de beslotenheid van Romaanse kerken is me liever. Mijn lief en ik hebben een klein uur in de ommegang van het octogoon op stoeltjes gezeten. We hebben de pracht van het mozaïek op ons in laten werken. Verder viel ons op hoe oppervlakkig mensen de kerk bezichtigen. Het valt ook niet mee: er is zoveel pracht en het is er zo druk. Van een gewijde sfeer is geen sprake. Na een poos lopen we weer naar buiten, vastbesloten om terug te komen als de Dom echt klaar is…

Lees ook:

Het octogoon

De Mariaschrijn

De troon van Karel de Grote


About this entry