Departures

Van mijn dochter kreeg ik voor mijn verjaardag -ze is ook wel een beetje filmgek, net als ik- twee films: Into the wild en Departures. Met mijn lief heb ik Departures bekeken en ben ik diep onder de indruk geraakt.

Korte inhoud

Een cellist raakt werkeloos omdat het orkest waar hij in speelt wordt opgeheven. Hij verkoopt zijn cello, trekt met zijn vrouw in zijn ouderlijk huis (om kosten te besparen) en gaat op zoek naar werk. Zij doet alsof ze het niet erg vindt om haar vertrouwde omgeving te verlaten en een nieuw bestaan op te bouwen. Zijn ouderlijk huis – het is leeg, zijn moeder is overleden, waar zijn vader is weet hij niet- zit vol herinneringen: zijn vader verliet het gezin toen hij nog een jongen was. Hij heeft het zijn vader bijzonder kwalijk genomen. Op een dag reageert hij op een wat cryptisch omschreven advertentie. Hij denkt dat het om een functie bij een reisbureau gaat maar het blijkt een bedrijfje te zijn dat overledenen opbaart. Omdat hij omhoog zit neemt hij het aan, maar hij verzwijgt het voor zijn vrouw. Op een gegeven moment ontdekt ze welk werk hij doet en verlaat ze hem (‘Je bent onrein!’). Vroegere bekenden vermijden hem en groeten hem niet langer. Is het angst voor de dood? Staat het beroep in een kwade reuk? Na aanvankelijke schaamte en tegenzin (hij wil er zelfs mee stoppen) raakt hij meer en meer overtuigd dat dit is wat hij moet doen. Je ziet hem met toenemende betrokkenheid en passie de doden verzorgen en de nabestaanden waarderen het werk dat hij doet. Aan het eind van de film wordt de suggestie gewekt waarom dit allemaal zo heeft moeten lopen.

Mika

Zijn vrouw keert naar hem terug op het moment dat ze ontdekt dat ze zwanger van hem is. Ze verzoent zich met zijn werk en raakt overtuigd als ze aanwezig is bij het opbaren van de vrouw die het badhuis runde waar ze altijd kwamen. Ze ziet hoe respectvol en zorgvuldig hij te werk gaat en hoeveel zijn werk betekent voor de nabestaanden.

Maaltijden

In de film komen een aantal maaltijden voor. Ze zijn functioneel omdat ze een verduidelijking geven van wat op dat moment speelt. Hij wordt onpasselijk van wat zijn vrouw klaar heeft staan nadat hij een bijna ontbonden lijk moest opbaren. Zijn baas weerhoudt hem van ontslag tijdens een delicaat en copieus maal. Nadat zijn vrouw hem verliet eet hij op kantoor met Kerst samen met zijn baas en de secretaresse. Ik vind de Japanse keuken fascinerend, vooral als die naturel getoond wordt. Van sommige scenes gruw ik, bij andere loopt het water me in de mond. Ik heb sowieso een voorliefde voor films waarin gegeten wordt (maar dat had je al gemerkt bij de bespreking van alle vorige films…)

Man-vrouw

Ongewild (?) krijgen we ook een kijkje in de keuken van een huwelijkse relatie. Als Westerse man valt me op hoe onderdanig een Japanse vrouw is tegenover haar man. De wijze waarop hun relatie wordt verfilmd doet me vermoeden dat hier iets getoond wordt zoals het (doorgaans) is.

Tijd

Het landschap heeft in de film de functie van een kalender. De sneeuw, het komen en gaan van de zwanen, de begroeide of kale akkers, de rivier: alles laat zien dat de tijd verglijdt. Op die manier ontdekt de kijker dat het proces van verandering tijd kost en tijd nodig heeft.

Spiegel

Naast het prachtige en meeslepende verhaal wat ik als toeschouwer onderga wordt me nog iets anders getoond. Ik zie hoe in Japan wort gerouwd, wordt opgebaard. Ik zie de rituelen en hun functie. Ik zie de reactie erop van de nabestaanden. En langzaamaan ben ik wat jaloers geworden. Want in Nederland gaan we toch heel anders met onze doden om. We raken de dode liever niet meer aan. Het wassen en opbaren van het lichaam gebeurt daar in bijzijn van de familie. Daardoor wordt er ruimte gecreëerd voor emoties. De dode wordt zo opgemaakt dat het lijkt of deze nog leeft en slechts slaapt. De nabestaanden in de film richten zich dan ook rechtstreeks tot hem of haar. In Japan is een kader geschapen waarbinnen mensen die doorgaans heel vormelijk met elkaar omgaan zich toch kunnen uiten op een cruciaal moment in hun bestaan, namelijk als een geliefde hen ontvalt. Ik zie het hier nog niet gebeuren…

Advertenties

About this entry