Het is niet alles goud wat er blinkt

Vandaag was ik in het Catharijneconvent (Utrecht) om onder andere de tentoonstelling Goud te bekijken. Ik hoorde er geen enthousiaste verhalen over en had daardoor ook geen hoge verwachtingen. Het kon me niet echt boeien. De voorwerpen uit de collectie van het museum zelf kende ik al en die blijven prachtig. Maar de toegevoegde voorwerpen van elders gaven de tentoonstelling geen meerwaarde.

“GOUD, het meest begeerde metaal dat de mensheid kent, schittert gedurende 6 maanden in een bijzondere tentoonstelling in Museum Catharijneconvent. Het museum heeft kunstenaar en vormgever AZIZ gevraagd een hedendaagse visie op het gebruik van goud te geven. Met zijn artistieke associaties presenteert AZIZ een tentoonstelling die de gouden museumcollectie verrassend combineert en confronteert met oude, moderne en hedendaagse bruiklenen uit binnen- en buitenland.”

AZIZ

Er wordt hoog opgegeven van deze kunstenaar. Maar bij mij weet hij geen snaar te raken. Hij is voornamelijk modeontwerper en dat is de focus van zijn werk. Hij houdt zich dus ook bezig met de buitenkant. Goud heeft voor mij ook veelal te maken met de buitenkant, vooral waar het het lichaam moet sieren. AZIZ komt uit Marocco, een land met een lange Islamitische traditie. Nu heb ik me met regelmaat verdiept in de Islam (tijdens mijn studie, colleges van Jacques Waardenburg) en tijdens mijn werk. Daarbij had ik uitvoerige theologische gesprekken (onder leiding van Toby Howard) met overtuigde moslims. Ik zou de Islam willen typeren als een religie waar de buitenkant (waarneembaar gedrag, het nakomen van religieuze verplichtingen, het naleven van kledingvoorschriften, het vertonen (of verbergen) van een bepaald uiterlijk) een zeer belangrijke rol speelt. Ontzag voor Allah zet de moslim daartoe aan. Ik weet niet of AZIZ een praktiserend moslim is, maar zijn visie op kunst en op mode ademt de cultuur waarin hij is opgegroeid. En dat was aan de tentoonstelling ook te merken. Nergens ging het voor mij dieper dan het uiterlijk. Het kan natuurlijk zijn dat dat nu precies is wat het museum en AZIZ voor ogen stond. In dat geval zijn ze er in geslaagd.

Catharijneconvent

Het museum heeft enige tijd geleden een metamorfose ondergaan. Was het eerder een museum van en voor christenen, nu is het een museum wat het christendom als fenomeen tentoonstelt, vergelijkt met andere religies en daardoor veel toegankelijker voor de groeiende groep Nederlanders die geen binding meer heeft met kerk of geloof. Dat is wel een vooruitgang. In dat kader past een tentoonstelling als ‘Goud’ ook goed, afgezien van het feit of de opzet geslaagd is.


About this entry