Keulen, het Römisch-Germanisches Museum

Het aanleggen van een metro heeft nogal wat voeten in de aarde. Amsterdam kan er over meepraten, Keulen ook. Op 3 maart 2009 stort het Historisches Archiv der Stadt Köln in als een kaartenhuis. Er wordt aangenomen dat het graven van een metrolijn de oorzaak is. Het kostte twee mensen het leven. De aanleg van de U-bahn brengt ook heel wat bodemschatten aan het licht. Nieuwe vondsten worden in het museum op een aparte afdeling getoond.

Dionysos-mozaïek

De vondst van het puntgave mozaïek op de Kaiserpfaltz, vlak naast de Dom bepaalde de plek waar het museum staat, het is over dit mozaïek heen gebouwd. Inmiddels herbergt het meer dan drie miljoen vondsten. Mijnl ief en ik bezoeken het museum als laatste onderdeel van ons verblijf in Keulen. Zij heeft niet zoveel met de Romeinse wortels van Europa. Ik vind het interessant om te zien hoe de Romeinse cultuur de daaropvolgende heeft beïnvloed. Gaandeweg raken we beiden onder de indruk. Keulen, door de Romeinen COLONIA CLAUDIA ARA AGRIPPINENSIUM genoemd, moet een cruciale plek in het noordelijk deel van het immense rijk zijn geweest. Pas aan het begin van de vijfde eeuw verdwijnt de Romeinse invloed. De toevloed van Germaanse stammen doen het Imperium Romanum ineenstorten. Maar dan hebben ze hun stempel al op deze stad gedrukt.

Doordrenkt van religie

Wat me trof was de enorme collectie grafmonumenten: sarcofagen, epitafen, dodenmaskers en meer. De Romeinen eerden hun doden en waren overtuigd van de voortzetting van het leven hierna. Vandaar de grafgiften en de voorwerpen waarmee rituelen werden uitgevoerd. Op heel veel dagelijkse gebruiksvoorwerpen komen afbeeldingen van of verwijzingen naar goden voor. Soms zullen ze gediend hebben als amulet, soms als reminder om toch vooral de goden niet te vergeten. Omdat het rijk tot in de vierde eeuw heeft standgehouden in Keulen zag ik ook uitingen van christelijk geloof. Zowel christelijke als polytheïstische Romeinen leefden naast en met elkaar. In het begin van het christendom werden christenen  gedoogd of onderdrukt. Later werden de rollen omgedraaid: christendom werd zoiets als staatsgodsdienst en de polytheïsten werden gedoogd of gediscrimineerd.

De Romeinse invloed was zo langdurig en zo pregnant dat de overwonnen volken deels assimileerden. Na de ineenstorting van het rijk is een terugval op cultureel en economisch terrein bespeurbaar. De val van de levensstandaard hangt ook samen met de volksverhuizingen. Dat is te zien aan de resten: andere culturen duiken en op en de versobering in uitvoering is er een teken van. De tentoongestelde voorwerpen roepen bij mij heel wat vragen op. Uiteraard is er over veel voorwerpen veel bekend (herkomst, ontwikkeling, toepassing). Maar ik ben nieuwsgierig naar het voorkomen ervan in het leven van alledag. Dat wordt wel uitvoerig toegelicht in teksten, maar naar mijn smaak te weinig gevisualiseerd.


About this entry