De verdamping van België

Mijn zoon studeerde een half jaar in Gent. Dat was natuurlijk aanleiding om die stad wat vaker te bezoeken. Prachtige stad, toeristische trekpleister. Naar mijn idee ‘deed’ alles het: openbaar vervoer, infrastructuur, middenstand, cultuur (zowel oud als nieuw). Kortom, op lokaal niveau weten Belgen (of Vlamingen) van wanten. Persoonlijk ben ik onder de indruk van de rijkdom van hun cultuur. Het noorden van Frankrijk, België en het zuiden van Nederland delen diezelfde cultuur. In de Middeleeuwen vierde de economie en daardoor ook de cultuur hoogtij. De architecturale rijkdom is daar nog getuige van. Vandaag de dag is Noord-Frankrijk (rijk der Ch’tis) een streek waar op neergekeken wordt, is Wallonië armlastig en parasiteert het op Vlaanderen.

De Vlaamse Connectie

Indertijd zond de VPRO het uiterst onderhoudende radioprogramma De Vlaamse Connectie uit. Het heeft me heel veel geleerd over onze zuiderburen. Piet Piryns zwaaide er de scepter over een spraakmakend panel. Regelmatig vloog men elkaar in de haren. Dat klonk goed, in de sappige dialecten die Vlaanderen rijk is. Een zin is me tot op de dag van vandaag bijgebleven: “Wat West-Duitsland bijdraagt aan de ontwikkeling van de voormalige DDR valt in het niet bij de bedragen die Vlaanderen stort in de bodemloze put Wallonië.” L’Histoire se répète. Telkens en telkens zijn de Vlamingen het haasje en zuigen les Wallons hun landgenoten uit. In de indrukwekkende film ‘Daens‘ zien we hoe een pastoor zich keert tegen de achterstelling en uitbuiting van Vlaamse arbeiders door de Waalse bourgeoisie. De Rooms-katholieke geestelijken prikken een vorkje met de Waalse industriëlen en houden de situatie van schrijnend onrecht in stand. “Als u ze dom houdt, houden wij ze arm”. Er zijn in de -relatief korte- geschiedenis van België meer momenten aan te wijzen waarop grote groepen Vlaamse arbeiders hun diensten-vanwege pure armoede- aanbieden aan de Walen. In Wallonië vind je veel , vaak verbasterde Nederlandse namen. Vlamingen emigreerden naar Wallonië om er kanalen te graven en in de mijnen en fabrieken te werken (Waalse economische geschiedenis). Maar nu zijn de rollen al even omgekeerd: Vlaanderen is de motor van de Belgische economie en Wallonië blijft achter. Ik kan me voorstellen dat de ontvlechting voor menig Waal een gruwelijk schrikbeeld is.

Bevooroordeeld

Ik zal het niet ontkennen: mijn voorkeur ligt bij de Vlamingen. Het zal wel komen door de taal die we delen. Graag zou ik het Waalse standpunt beter leren kennen, maar de Franse taal is voor mij een barrière, ik beheers het onvoldoende. Ik denk niet dat ik met de man en de vrouw in de straat, waar ook in België, ook maar enige moeite zal hebben. Natuurlijk vind ik het storend dat ik als Nederlands sprekende halsstarrig niet verstaan wordt door een Wallon, die zelden de moeite neemt om een tweede taal te leren. en natuurlijk heb ik wel wat aarzelingen bij het soort nationalisme dat zich openbaart bij manifestaties bij het IJzermonument. Maar de politici zetten vaak de toon. Dit land heeft door haar volstrekt unieke karakter wel een bepaald soort politici voortgebracht. Het zijn ingewijden. De gewone Belg begrijpt het niet. Het vraagt een opleiding in (Belgische) politicologie om er chocola van te maken. Ik probeer interviews met hen te volgen en te analyseren, maar een enorme vermoeidheid bekruipt me als het over communautaire zaken gaat. Wat een oerwoud van regels en afspraken, wat een verspilling van tijd en energie! Er zijn landen die daar toch veel nuchterder en creatiever mee omgaan. Neem bijvoorbeeld het gestofzuigde landje Zwitserland. Dat is toch al lange tijd een tamelijk werkbaar model.

Toekomst

Bart de Wever, grote overwinnaar in de laatste verkiezing, zou het geen ramp vinden als België verdampt. Waarschijnlijk is dat ook de reden dat hij zo bedachtzaam beweegt tijdens deze (in)formatieperiode: het proces van verdamping zet gestaag door. Het is een kwestie van tijd. En dan? nee, ik ben geen voorstander van samenvoeging van Vlaanderen en Nederland. Dat wordt ruzie.

Advertenties

About this entry