Metz, de kathedraal

Voor de derde of de vierde maal doen we Metz aan, het ligt op de route. En voor de kathedraal maak ik graag pas op de plaats. Naar die van Chartres en van Amiens heb ik speciaal gereisd, deze doe ik en passant aan. De kathedraal van Metz is sterk verwant aan die van Reims. Maar er is iets bijzonders aan de hand: het zijn de glazen. De bouwmeester van Metz heeft het gewaagd om tweederde van de opstand van glas te voorzien en eenderde is pijleretage. Dat is in andere kathedralen net andersom. Daarom is Metz zo licht. Daarom moet je Metz zien bij helder weer. Ik ga naar Metz om de glazen. Want verder is de kathedraal door de Revolutie alles kwijtgeraakt. Alsof er een orkaan in de kerk gewoed heeft. Het rijke Roomse leven dat de kathedraal omgaf is verdwenen en de gebouwen zijn gesloopt om ruimte te maken voor een paradeplein. De Middeleeuwse kathedralen waren vrijwel zonder uitzondering omgeven door bouwwerken. Dat hinderde hen niet: ze staken zo met kop en schouders boven alles uit dat ze hun schoonheid en glorie ontleenden aan spitsbogen en steunberen en in de meeste gevallen aan spitse torens. In Metz imponeert alleen  het schip.

De glazen

‘Dit werk heeft Theobald van Lixheim, meester glazenier, voltooid in het jaar des Heren 1504’. Zijn glazen vind je in de noordelijke arm van het dwarspand. Valentijn Busch, glazenier uit Straatsburg, maakte de glazen in de zuidelijke arm in 1527. Verderop, in het achterschip zijn de ramen te vinden van Hermann van Munster, gemaakt in 1381. Opmerkelijk, niet? Een Franse kathedraal met Duitse glazen.

Marc Chagall

Tenslotte heeft Marc Chagall, tussen 1958 en 1964 glazen gemaakt voor de Saint-Etienne, in de apsidiole en in het dwarsschip. Het verwondert me, de Joodse kunstenaar maakt glazen voor een Rooms-katholieke kerk, voor een land dat zich in de Tweede Wereldoorlog ten opzichte van de Joden toch ook niet van zijn beste kant heeft laten zien. Ook in Reims vind je zijn werk. En wat dacht je van de Sankt Stephansdom in Mainz? Hij schuwt niet ook de holocaust in zijn glazen af te beelden… Misschien deed hij het wel daarom, om dat aan de orde te kunnen stellen in de bouwwerken van een kerk die de Joden uitmaakte voor godsmoordenaars. Met alle gevolgen van dien…


About this entry