A piece of bread could buy a bag of gold

Doordat de graanoogsten tegenvallen in Rusland, de Oekraïne en Canada stijgen de prijzen van tarwe stevig. Graanhandelaren houden hun voorraden binnen om de prijzen verder te laten oplopen. Op de radio werd er over gesproken met een econoom. Daar kwamen ook de voedselrellen van twee jaar geleden ter sprake. De allerarmsten waren niet langer in staat graan te kopen. In Kameroen leidde dat tot gevechten op straat, broodoproer. De armsten in deze wereld zullen opnieuw (meer) honger lijden. Volgens de econoom was het nog te vroeg om van een herhaling te spreken. De oogsten op het zuidelijk halfrond waren nog niet binnen en konden de situatie nog enigszins redden. Australië heeft wel te kampen met een sprinkhanenplaag…

Geen boterham minder

Wij merken er niets van volgens de econoom. Ons brood wordt hooguit een dubbeltje duurder. Hij heeft gelijk, merk ik. Ik ben kritisch op brood: heeft het smaak, is de korst stevig en krakend, is het kruim vol van smaak? Het zal de armen een zorg zijn, als er maar iets te eten is. Want deze graancrisis komt al bovenop de financiële crisis, waardoor het rijke Westen al minder scheutig is met hulp.

Children die, the days grew cold, a piece of bread could buy a bag of gold. (Larry Norman)

Natuurlijk is die voedselschaarste relatief! Er is voldoende te eten, maar het is onvoldoende eerlijk verdeeld. Maar er is nog iets. Aan de econoom werd gevraagd waarom de graanprijzen zo nerveus bewogen. Volgens hem hing dat samen met het feit dat de markt was geliberaliseerd. Nationale overheden hadden hun eigen voorraden opgegeven waardoor de buffer was verdwenen. In  tijden van overvloed kochten overheden tegen lage prijzen hoeveelheden graan op. Daarmee behoedden ze graanboeren voor grote verliezen. In tijden van schaarste gaven ze hun voorraden geleidelijk vrij om de prijzen niet uit de hand te laten lopen. Nee, dat is niet volgens de regel van de vrije markt. Maar wel goed voor het welzijn van zowel producent als consument. De liberalisering heeft nog een onaangenaam gevolg. Door de grillige prijzen zijn de bedrijfsrisico’s toegenomen. Daardoor zijn producenten minder in staat en bereid om te investeren in verbetering van landbouwmethoden, productiemiddelen en gewasverbetering.

Zou het een idee zijn om voorstanders van de vrije markt een hongerstage aan te bieden in Afrika? Zou dat niet ontzettend leerzaam zijn? Ten diepste is het een kwestie van mentaliteit. Wie niet kan delen is pas echt arm. Rijkdom is een ziekte, het maakt doof en blind.


Advertisements

About this entry