Het begin van Nederland

Zaterdag, 5 juni. Mijn lief en ik hebben een broodje gekocht bij Bigoli in de Schoutenstraat. We lopen naar het Domplein op weg naar het Pandhof. Da’s dicht, een of ander feestje. Op het Domplein is er een bankje vrij en daar zitten we onder het gebladerte. Het is een vreemde plaats, dat Domplein. Al eeuwen staat het schip van de Dom er niet meer en is er een vreemde leegte in de stad. Het is wel het hart van Utrecht. Hier is het allemaal begonnen. Hier stond het castellum, hier bouwde Willibrord de Kruiskapel. Hier is Nederland zoals we het kennen begonnen. Ik vind het Domplein een rommeltje. Je vindt er van alles: uiteraard de Domtoren en de kerk, maar ook het Senaatsgebouw van de Universiteit Utrecht, het Pandhof, de Kapittelzaal, waar de Unie van Utrecht werd getekend. Op het plein staat een beeld van graaf Jan van Nassau, het monument Sol (een bronzen bal), een replica van de grote Runensteen van Jelling, Denemarken, een verzetsmonument door Corinne Franzén, de grenzen van het castellum (met damp en licht), de plattegronden van het verdwenen deel van de Dom, de Sint-Salvatorkerk en de Kruiskapel.

Wij Nederlanders zijn slecht in open ruimten, we hebben een soort pleinvrees. Als ergens zoiets ontstaat, poten we de leegte direct vol met allerlei bouwsels. Nu weet ik wel, er is op en rond het Domplein in de eeuwen zoveel gebeurd dat het memoreren waard is, dat moet ergens een plek hebben. Maar het effect is dat we divergent scheel worden. Door alle gedenktekens verdwijnt de aandacht voor de echte overblijfselen van de gebeurtenis. En soms zijn die er niet eens. Het is niet uit te beelden of aan te wijzen dat door de daden en beslissingen van een monnik uit Ierland de kiem is gelegd voor wat nu Nederland heet. Het heeft trouwens niet veel gescheeld of de bisschop van Keulen had dit gebiedsdeel geannexeerd. Dan waren we nu een stukje Duitsland geweest. Apart idee…

Mijn lief en ik hebben nog wat zitten bakkeleien over de plannen om de Dom weer te restaureren. Zij zag de herbouw met historisch materiaal en op historische wijze niet zo zitten. Het zou vijftig jaar duren en wat was de meerwaarde boven de bestaande situatie? Ook een reconstructie van staal en glas kon haar goedkeuring niet wegdragen. We hadden net de achterzijde van het Utrechtse stadhuis gezien en waren niet wild enthousiast. Nee, dan kon het maar beter leeg blijven. De aanblik van verbaasde toeristen was toch wel de moeite waard. En het is wel echt Nederlands, hannesen met zo’n historisch lapje grond. De broodjes waren heerlijk, maar nu toch op. We verlieten het Domplein.

Advertisements

About this entry