Wegens aswolk geprolongeerd: Lege Hemel

Dat klinkt beter dan ‘leeg luchtruim’ of ‘vliegtuigloze lucht’. Leeg was de hemel. Door de aswolk van de Eyjafjallajokull blijven de vliegtuigen in Noord-West-Europa aan de grond. Tot nader order. Natuurlijk, er zijn veel gestrande reizigers en de economische schade zal aanzienlijk zijn, heel vervelend allemaal. Over een paar dagen wordt het vliegverkeer weer hervat en zijn we deze lege hemel weer kwijt. Een illusie: stijg wat verder en je komt op de hoogte waar satellieten hun banen om de aarde draaien. Als er iets is wat de mens kenmerkt dan is het wel dat hij rust uitbant. Zijn grenzeloze nieuwsgierigheid en eindeloze bedrijvigheid veranderen het aardoppervlak, de zeeën en het luchtruim in een uitgestrekt machinepark. De Homo Faber, de makende mens, wat wil hij eigenlijk? Soms droom ik ervan dat ergens in een laboratorium (hoor ik daar het woordje labor, arbeid?) iemand de ultieme stopknop uitvindt. Daar wil ik onder deze lege hemel eens over nadenken, over de gevolgen van het indrukken van de stopknop.

Ik had het mis: het is niet met een paar dagen bekeken. De aswolk blijft hangen doordat er boven Noord-West-Europa een hogedrukgebied heerst. De economische schade wordt geschat op 15o miljoen per dag. En omdat het hier een ‘act of God’ betreft, kan de schade niet verhaald worden. Een ‘act of God’? Daar word ik even stil van. Waarom zouden we dit natuurverschijnsel God in de schoenen schuiven? Wie gelooft er vandaag de dag nog in dat Hij er iets mee te maken heeft? Goed, als je gelooft dat het universum door God geschapen is en Hij dus als Schepper dient te worden aangemerkt, is Hij indirect de veroorzaker van dit natuurverschijnsel. Maar zouden we dan geloven dat Hij hier rechtstreeks de hand in heeft? En moeten we dat dan ook geloven van de tsunami in Zuid-Oost-Azië, de aardbevingen in Haïti, Chili en China? Eerlijk gezegd, daar voel ik niet voor. De luchtvaartman die geïnterviewd werd wilde ook niet van een ramp spreken. Dat vind ik wel verstandig van hem. De economische schade ontstaat doordat wij iets niet kunnen doen wat we gewend zijn en waarmee wij geld verdienen. In zekere zin geldt dat ook voor de gevolgen van aardbevingen en overstromingen. Wie op de Andreasbreuk gaat wonen moet niet vreemd opkijken als zijn huis instort. Wie dicht op een vulkaan gaat wonen moet rekening houden met as op zijn dak en lava in zijn achtertuin. Wie dicht op de kust gaat wonen moet rekening houden met natte voeten of erger. Homo Faber is overmoedig geworden. En degenen die het weten, laten de onwetenden bewust gevaar lopen. Wellicht wat cynisch van me, maar ik geloof niet dat we iets van de aswolk gaan leren.

Advertisements

About this entry