Pane e Tulipani

Naast Franse films mogen ook Italiaanse films zich in mijn aandacht verheugen. Natuurlijk monumenten zoals la Meglio gioventu, Il buono, il brutto, il cattivo, La Vita e Bella, Gomorra, Malena… enfin, te veel om op te noemen, maar ook ‘niemendalletjes’ als Pane e Tulipani. Waarom vind ik die laatste film de moeite waard? Het is toch eigenlijk een goedkoop romannetje, verfilmd? Dat is het, maar het is meer. Het is alledaags en toch ook weer dramatisch.

Rosalba (witte roos?) wordt tijdens een georganiseerde busreis door het gezelschap achtergelaten tijdens een pauze. De oorzaak: ze verliest haar ring in het toilet. Dat is symbolisch… Ze doet een poging om weer aansluiting te vinden en belt haar man. In plaats van bezorgd is hij vooral boos. Ze is zijn verlengstuk, zijn gebruiksvoorwerp en bezorgt hem nu ongemak. Het gebrek aan respect en compassie maakt haar zo rebels dat ze besluit om haar eigen gang te gaan. Ze gaat naar Venetië. Haar man begrijpt er niets van, vermoedt overspel, bombardeert een werknemer tot detective en gaat ondertussen zijn gang zoals hij altijd al deed. Uit het feit dat haar opsporing ook niets mag kosten valt al wat af te leiden… Rosalba redt zich ondertussen in Venetië. Ze ontmoet een man, krijgt een vriendin, vindt wat werk, raakt geïnteresseerd in de mensen om haar heen. Er ontwikkelt zich een verhouding met de kelner, een heel bijzonder mens.

Ze keert terug naar huis. Tot haar verbazing is het spic en span, maar dat deed een schoonmaakbedrijf. De koele afstandelijkheid met haar man en zoons blijft. Toch is het de kelner die haar uit haar uitzichtloze situatie haalt. Hij overwint zijn depressie (met hulp van mensen die hem lief zijn) en waagt het erop. De regisseur zet de contrasten tussen de verschillende personages inclusief hun entourage subtiel maar onmiskenbaar neer. Let daarbij ook op de muziek!

De keuzes die Rosalba moet maken zijn niet eenvoudig. Dat komt omdat zij niet vanuit een reactie handelt. Zij vergeldt haar man zijn gebrek aan respect niet. Ze wil trouw blijven aan zichzelf. Omdat ze dat ook blijft, heb ik vrede met haar uiteindelijk keus, ook al is dat een breuk met haar man en haar gezin. De kelner is de verpersoonlijking van onvoorwaardelijke trouw. Hij raapt de scherven op die zijn zoon heeft veroorzaakt. Terwijl hij psychisch aan de grond zit is hij toch nog op Rosalba betrokken. Hij is de tegenpool van de ongeïnteresseerde echtgenoot in tal van opzichten. De kelner leeft op, vat moed, (bijna die der wanhoop) en laat daarin zien dat het leven ondanks alles de moeite waard is. De echtgenoot is en blijft een leeg mannetje. Licia Maglietta speelt Rosalba ingehouden en mysterieus. Je weet niet wat er in haar omgaat. En dat geeft je als kijker alle ruimte om het zelf in te vullen. Bruno Ganz (Hitler in Der Untergang) is een outsider. Ook een prachtige rol om je mee te identificeren. Trouw en ontrouw worden hier in zoveel facetten neergezet dat het je helpt om te spiegelen. Hoe zo ik het doen in dergelijke omstandigheden? Waar is mijn moed om het heft in eigen handen te nemen?

De film blijkt dus toch geen niemendalletje…


About this entry